คณะทำงานสาขาการคมนาคม (Working Group on Transport: WGT)
หน่วยงานรับผิดชอบหลัก: กระทรวงคมนาคม
ที่มาและหลักการ
การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งควบคู่กับนโยบายและกระบวนการอำนวยความสะดวกในการผ่านแดนและการค้าเป็นหัวใจสำคัญของความร่วมมือในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (GMS) นับตั้งแต่การจัดตั้งแผนงานในปี พ.ศ. 2535 ประเทศสมาชิกได้ร่วมกันพัฒนาโครงข่ายถนน สะพาน และจุดผ่านแดน เพื่อเสริมสร้างการเชื่อมโยงทางกายภาพและสนับสนุนการค้า การท่องเที่ยว และการลงทุน โดยมี Subregional Transport Forum ทำหน้าที่ประสานและติดตามการดำเนินงานด้านคมนาคมของประเทศสมาชิก
การพัฒนาดังกล่าวดำเนินการผ่านแนวคิดระเบียงเศรษฐกิจ (Economic Corridors) ซึ่งประกอบด้วย (1) ระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก–ตะวันตก (East–West Economic Corridor) (2) ระเบียงเศรษฐกิจเหนือ–ใต้ (North–South Economic Corridor) และ (3) ระเบียงเศรษฐกิจตอนใต้ (Southern Economic Corridor) ซึ่งบูรณาการการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน กฎระเบียบ ตลาด และเมือง เพื่อเพิ่มศักยภาพทางเศรษฐกิจของพื้นที่ ภายใต้กรอบ GMS 2030 ยังมุ่งพัฒนาระบบคมนาคมแบบบูรณาการ การเชื่อมโยงรถไฟ ท่าเรือ สนามบิน และระบบขนส่งในเมือง ควบคู่กับการปรับปรุงกฎระเบียบและขั้นตอนผ่านแดน โดยอาศัยความร่วมมือภายใต้ความตกลงว่าด้วยการอำนวยความสะดวกด้านการขนส่งข้ามพรมแดน (Cross-Border Transport Facilitation Agreement: CBTA) และการดำเนินมาตรการเร่งด่วน (Early Harvest) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเคลื่อนย้ายสินค้าและบริการข้ามพรมแดนอย่างยั่งยืน
แนวระเบียงเศรษฐกิจ (Economic Corridors) แผนงาน GMS
ประกอบด้วย 3 แนวระเบียงเศรษฐกิจสำคัญ ได้แก่
ระเบียงย่อยฝั่งตะวันตก (Western Subcorridor)
คุนหมิง (จีน) – บ่อเต็น (ลาว)/ท่าขี้เหล็ก (เมียนมา) – เชียงราย (ไทย) – กรุงเทพฯ (ไทย)
ระเบียงย่อยกลาง (Central Subcorridor)
คุนหมิง (จีน) – ฮานอย (เวียดนาม) – ไฮฟอง (เวียดนาม)
ระเบียงย่อยฝั่งตะวันออก (Eastern Subcorridor)
หนานหนิง (จีน) – ฮานอย (เวียดนาม)
เมาะละแหม่ง – เมียวดี
แม่สอด – พิษณุโลก – ขอนแก่น – กาฬสินธุ์ – มุกดาหาร
สะหวันนะเขต – แดนสะหวัน
ลาวบาว – ดองฮา – ดานัง
ระเบียงย่อยกลาง (Central Subcorridor)
กรุงเทพฯ (ไทย) – พนมเปญ (กัมพูชา) – โฮจิมินห์ซิตี้ (เวียดนาม) -วังเตา (เวียดนาม)
ระเบียงย่อยเหนือ (Northern Subcorridor)
กรุงเทพฯ (ไทย) – เสียมราฐ (กัมพูชา) – สตรึงเตร็ง (กัมพูชา) – รัตนคีรี (กัมพูชา) – โอยาดาว (กัมพูชา) – เปล็ยกู (เวียดนาม) – กวีเญิน (เวียดนาม)
ระเบียงย่อยเรียบชายฝั่งตอนใต้ (Southern Coastal Subcorridor)
กรุงเทพฯ (ไทย) – ตราด (ไทย) – เกาะกง (กัมพูชา) – รัตนคีรี (กัมพูชา) – กัมปอต (กัมพูชา) – ฮาเตียน (เวียดนาม) – กามู (เวียดนาม) – นําเชา (เวียดนาม)
เส้นทางเชื่อมต่อกับระเบียงอืื่น (Intercorridor Link)
สีหนุวิล (กัมพูชา) – พนมเปญ (กัมพูชา) – กระแจะ (กัมพูชา) – สตึงแตรง (กัมพูชา) – ดงกระลอร์ (ลาว) – ปากเซ (ลาว) – สะหวันนะเขต (ลาว) ซึ่งเส้นทางนี้จะไปตัดกับ EWEC
ที่มา: https://greatermekong.org/g/economic-corridors-greater-mekong-subregion
ประเด็นความคืบหน้าล่าสุด
มีความก้าวหน้าในการดำเนินมาตรการเร่งด่วน (Early Harvest) ภายใต้ CBTA ซึ่งมีส่วนช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการคมนาคมในอนุภูมิภาค โดยสามารถลดระยะเวลาเดินทางในเส้นทางคุนหมิง–กรุงเทพมหานครลงร้อยละ 30 และลดต้นทุนการขนส่งลงร้อยละ 15 ควบคู่กับการส่งเสริมแนวทางการขนส่งแบบบูรณาการหลายรูปแบบ (Intermodal transport) การอำนวยความสะดวกด้านการขนส่งข้ามแดน การพัฒนาโลจิสติกส์ การบริหารจัดการโครงสร้างพื้นฐาน และความปลอดภัยทางถนน ทั้งนี้ การดำเนินงานยังมุ่งเน้นการเสริมสร้างศักยภาพของระเบียงเศรษฐกิจหลักและรอง ผ่านการพัฒนาโครงข่ายถนนสายรองและการเชื่อมต่อสู่ชุมชนพื้นที่ห่างไกล ท่าเรือยุทธศาสตร์ และศูนย์กลางเมือง เพื่อกระจายผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจอย่างทั่วถึง และสนับสนุนการบูรณาการการพัฒนาคมนาคมขนส่งกับการคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม การพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน และการเชื่อมโยงระบบขนส่งในเมืองกับการวางผังเมืองและการใช้ประโยชน์ที่ดิน ตามกรอบยุทธศาสตร์ GMS Transport Sector Strategy 2030
